Bé 6–12 tháng ăn gì để đảm bảo dinh dưỡng?

Giai đoạn từ 6–12 tháng đánh dấu nhiều thay đổi trong chế độ ăn của trẻ. Từ việc chủ yếu bú sữa, bé bắt đầu làm quen với cháo, rau củ, thịt, cá, trứng, trái cây và nhiều loại thực phẩm khác.

Theo WHO, thức ăn bổ sung thường được bắt đầu vào khoảng 6 tháng tuổi, khi nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng của trẻ bắt đầu vượt quá những gì chỉ sữa mẹ có thể cung cấp. Việc ăn bổ sung không có nghĩa là ngừng bú mẹ; hai nguồn dinh dưỡng được kết hợp trong giai đoạn này.

Bé 6 tháng tuổi bắt đầu ăn dặm như thế nào?

Khi mới bắt đầu, mục tiêu không phải là bắt bé ăn thật nhiều mà là giúp bé dần làm quen với mùi vị, kết cấu và cách ăn thức ăn mới.

Ba mẹ có thể bắt đầu với một lượng nhỏ thức ăn mềm như cháo đặc vừa phải hoặc rau củ, trái cây được nghiền phù hợp.

UNICEF Việt Nam hướng dẫn rằng khi trẻ khoảng 6 tháng tuổi, có thể bắt đầu với 2–3 thìa thức ăn mềm mỗi lần, khoảng 2 lần/ngày, sau đó tăng dần theo khả năng ăn của trẻ. Lịch làm quen chi tiết cho tháng đầu tiên có trong bài ăn dặm cho bé 6 tháng tuổi.

Không nên ép trẻ ăn khi trẻ quay mặt đi hoặc thể hiện dấu hiệu đã no. Việc cho trẻ thời gian làm quen với món mới cũng rất quan trọng.

Bé 6–8 tháng ăn gì?

Ở giai đoạn 6–8 tháng, thức ăn nên có kết cấu mềm và dễ ăn. Có thể bắt đầu từ thức ăn nghiền rồi tăng dần độ đặc khi bé đã quen.

Một số nhóm thực phẩm ba mẹ có thể sử dụng gồm:

• Tinh bột: gạo, khoai tây, khoai lang, yến mạch…
• Thực phẩm giàu đạm: thịt, cá, trứng, đậu…
• Rau củ: bí đỏ, cà rốt, súp lơ, rau xanh…
• Trái cây: chuối, bơ, đu đủ, lê…
  Chất béo: lượng dầu hoặc chất béo phù hợp được thêm vào bữa ăn.

  

   

WHO khuyến nghị trẻ 6–8 tháng nhận thức ăn bổ sung khoảng 2–3 bữa/ngày, đồng thời tiếp tục bú mẹ. Lượng và kết cấu thức ăn cần được tăng dần tùy khả năng và nhu cầu của từng trẻ.

Gợi ý thực đơn cho bé 6–8 tháng

Thực đơn chi tiết theo ngày cho tháng thứ 7 có trong bài thực đơn ăn dặm cho bé 7 tháng.

Ba mẹ có thể tham khảo một ngày đơn giản:

Buổi sáng: Cháo gạo + bí đỏ nghiền.

Buổi trưa: Cháo thịt + rau xanh nghiền phù hợp.

Bữa phụ: Chuối hoặc bơ nghiền.

Ngoài những bữa ăn bổ sung, bé vẫn tiếp tục bú mẹ theo nhu cầu.

Đây chỉ là thực đơn tham khảo, không phải khẩu phần cố định cho mọi trẻ.

Bé 9–11 tháng ăn gì?

Khi bước sang khoảng 9 tháng, khả năng xử lý thức ăn của bé đã tiến bộ hơn. Thay vì lúc nào cũng xay thật nhuyễn, ba mẹ có thể chuyển dần sang thức ăn mềm được nghiền hoặc băm nhỏ phù hợp với khả năng của trẻ.

UNICEF cho biết trẻ 9–11 tháng có thể ăn khoảng 3–4 bữa/ngày, đồng thời có thể có thêm bữa phụ phù hợp. Đây cũng là giai đoạn bé có thể tập cầm một số loại thức ăn mềm để tự ăn.

Gợi ý thực đơn cho bé 9–11 tháng

Bữa sáng: Cháo thịt heo + bí đỏ.

Bữa trưa: Cháo cá + rau xanh.

Bữa phụ: Trái cây mềm hoặc nghiền.

Bữa chiều/tối: Cháo thịt gà + rau củ.

Sữa mẹ vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chế độ ăn của trẻ.

Bé gần 12 tháng nên ăn như thế nào?

Khi gần 12 tháng, bé có thể dần làm quen với nhiều loại thức ăn gia đình hơn nhưng cần được chuẩn bị với kích thước và kết cấu an toàn, phù hợp khả năng nhai và nuốt.

Thực đơn nên đa dạng thay vì ngày nào cũng chỉ cho trẻ ăn cháo với một vài nguyên liệu quen thuộc.

WHO nhấn mạnh việc tăng dần độ đặc và sự đa dạng của thức ăn theo độ tuổi và khả năng của trẻ.

Những nhóm thực phẩm nên có trong thực đơn ăn dặm

Một thực đơn đa dạng có thể kết hợp ngũ cốc hoặc củ, thực phẩm nguồn động vật như thịt, cá và trứng, cùng rau củ, trái cây, các loại đậu và nguồn chất béo phù hợp. Ba mẹ có thể tham khảo 10 món cháo dinh dưỡng cho bé để đa dạng thực đơn.

WHO hiện khuyến nghị trẻ 6–23 tháng có chế độ ăn đa dạng, bao gồm thực phẩm nguồn động vật cũng như trái cây và rau củ. Thực phẩm nhiều đường, muối và chất béo chuyển hóa nên được hạn chế hoặc tránh.

Ba mẹ không cần cố gắng đưa tất cả thực phẩm vào một bữa. Có thể luân phiên nguyên liệu giữa các bữa và các ngày để thực đơn phong phú hơn.

Những điều cần lưu ý khi cho bé 6–12 tháng ăn dặm

An toàn thực phẩm rất quan trọng trong giai đoạn này. Người chuẩn bị thức ăn cần rửa tay, sử dụng dụng cụ sạch và bảo quản thực phẩm đúng cách

Đặc biệt, UNICEF khuyến cáo không cho trẻ dưới 12 tháng tuổi ăn mật ong

Ba mẹ cũng cần tránh thực phẩm có hình dạng hoặc kết cấu dễ gây hóc, đồng thời luôn quan sát trẻ trong lúc ăn. Không nên thêm muối và đường vào thức ăn bổ sung cho trẻ.

Khi giới thiệu món mới, hãy cho bé thời gian làm quen. Nếu bé từ chối, không nhất thiết phải ép ăn; có thể thử lại vào một thời điểm khác. UNICEF cũng khuyến nghị chú ý tín hiệu đói và no của trẻ thay vì ép trẻ ăn hết khẩu phần.

Có nên áp dụng một thực đơn cố định cho mọi bé?

Không. Nhu cầu, khả năng ăn và tốc độ phát triển của mỗi trẻ có thể khác nhau.

Kết luận

Từ khoảng 6 tháng tuổi.Bé có thể bắt đầu làm quen với thức ăn bổ sung bên cạnh sữa mẹ.